در پاسخ به سوال نمای خشک چیست باید گفت نمایی است که برای اتصال آن به بنا، از ملات و دوغاب سیمانی استفاده نشود. به جای دوغاب و ملات، از زیرسازی شبکهای، متشکل از پروفیلهای آلومینیومی یا فولادی و اتصال قطعات نمای خشک با استفاده از پیچ و مهره استفاده میشود. این نوع از نما حدود 50 سال پیش در کشور آمریکا و در آسمان خراشها و ساختمانهای بلند مرتبه آن به کار گرفته شد و به تدریج به خاطر مزایایی که داشت، مورد توجه تمامی معماران، مهندسین سازه و سرمایه گذاران صنعت ساختمان قرار گرفت.
سرعت اجرای بالا، کاهش هزینه تمام شده پروژه، تنوع و زیبایی، مقاومت در برابر عوامل فرساینده محیطی و … از جمله مزایای نمای خشک است. یکی دیگر از مزایای مهم این نما، هنگام بروز زلزله یا طوفان خود را نشان میدهد؛ ایمنی بالا. اتصال قطعات سنگین سنگ نما، آجر، ورقههای فلزی، شیشه و … به شکل سنتی به بدنه ساختمان، به مرور زمان و در اثر جاذبه زمین و فرسوده شدن ملات یا چسب پشت کار، ضعیف شده و با کمترین نیروی جانبی وارده، در اثر زلزله یا طوفان، به سرعت جدا شده و با سقوط برروی رهگذران، ایمنی ایشان را به خطر میاندازد. این در حالی است که اگر، پیاده سازی و اجرای نمای خشک به درستی انجام شود، هرگز شاهد حوادثی از این دست نخواهیم بود.
انواع نمای خشک چیست؟
مصالح متنوعی برای اجرای نمای خشک استفاده میشوند. میتوان از انواع مصالح زیر برای این کار استفاده کرد:
نمای خشک سمنت برد:
صفحات سیمانی که با استفاده از الیاف طبیعی یا مصنوعی، استحکام و مقاومت آن افزایش یافته و در ضخامتهای گوناگون تولید میشوند. سمنت برد سایدینگ محصولی با ضخامت متفاوت بوده که جهت اجرای نمای خشک استفاده میشود.
چوب پلاست: ترکیبی از ذرات چوب طبیعی و مواد پلیمری که علاوهبر دارا بودن زیباییهای چوب طبیعی، در برابر عوامل فرساینده محیطی مقاومت بیشتری دارد.
ترمووود: صفحات و مقاطع چوب طبیعی گرمادیده که در برابر آفات و حشرات و چوب طبیعی مقاوم هستند.
ورقهای کامپوزیتی: انواع صفحات مرکب از آلومینیوم و رزین یا پلاستیک که علاوهبر ضخامتهای گوناگون، طرح و رنگ متنوعی هم دارند و قابلیت خمش و برش در ابعاد گوناگون را دارا هستند.
سنگ مصنوعی یا طبیعی: میتوان از انواع سنگ طبیعی در طراحی و پیاده سازی نمای خشک استفاده نمود. همچنین سنگ مصنوعی، با طرحها و رنگهای جدید خود، مصالحی مهم و کاربردی در این زمینه است.
شیشه: یکی از نوآوریهای طراحان متقدم در زمینه ساز بلند مرتبه، آسمان خراش و برج، پوشاندن نمای ساختمان با صفحات بزرگ شیشهای ساده یا آینهای بود که به مرور زمان، به سبب حواشی متعدد آن کمتر مورد استفاده قرار گرفت.
مهمترین مشکل شیشه که استفاده از آن را در نمای ساختمان کمتر نمود، ایمنی پایین این صفحات در برابر زلزله یا طوفان بود. اتصال خشک شیشه به عنوان نما، در دو شکل فریم پوشیده و فریم مخفی ممکن است.
سرامیک: یکی دیگر از مصالح کاربردی در نمای خشک سرامیک است که دارای ابعاد، رنگ و طرحهای متنوعی است.
آجر: میتوان از این محصول قدیمی، به شکل جدید در نمای ساختمان استفاده نمود. عدم استفاده از ملات و دوغاب و استفاده از شیوه خشک، برای اتصال قطعات آجر تزیینی به نما، سرعت اجرای پروژه را بالا برده و وزن نهایی سازه را کاهش میدهد.
مزایای نمای خشک چیست؟
اجرای خشک نما، بدون استفاده از ملات و دوغاب دارای مزایایی، نسبت به روش سنتی است. از جمله این مزایا میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
زمان و وزن کمتر: نمای خشک به علت عدم استفاده از ملات، دارای وزن کمتری است. این مزیت، به خصوص در مورد ساختمانهای با ارتفاع زیاد و برجهای بلند بسیار اهمیت دارد. همچنین، اجرای نما به این روش در زمان کمتری انجام میشود.
هزینه کمتر: عدم استفاده از ملات و استفاده بهینه از نیروی انسانی، موجب صرفه جویی در هزینههای پروژه میشود.
عایق صوت، رطوبت و حرارت: یکی از مراحل اجرای نمای خشک، نصب صفحات عایق صوت و گرما روی بدنه ساختمان است. از طرفی فاصله خالی بین نما و بدنه ساختمان، مانع از نفوذ رطوبت و تبادل دما بین محیط داخلی و خارجی ساختمان شده و به نوعی آن را عایق بندی مینماید.
تنوع و زیبایی: طیف وسیعی از مصالح سنتی و نوین، در طرحها و رنگهای گوناگون، قابل استفاده در نمای خشک هستند. این مصالح از تنوع بالایی در طرح و رنگ برخوردار بوده ور ظاهر زیبایی به نمای خارجی ساختمان میبخشند.
ایمنی بیشتر حین زلزله: به خاطر وزن کمتر نما و اتصال دقیق و مطمئن پنلها یا صفحات استفاده شده در نمای خشک، هنگام وارد آمدن نیروهای جانبی در اثر زلزله یا طوفان، مقاومت این قطعات بیشتر از نمای سنتی بوده و افرادی که در مجاورت بنا قرار دارند، از ایمنی بیشتری برخوردار هستند.
اجرای نمای خشک با فایبر سمنت برد!
سمنت برد یا فایبر سمنت برد، به صفحاتی با پایه سیمانی گفته میشود که در ابعاد و ضخامتهای گوناگون ساخته میشوند. فایبر سمنت برد، به دلیل استفاده از رشتههای الیاف طبیعی یا مصنوعی در بافت داخلی یا خارجی خود، از مقاومت بالایی نسبت به صفحات سیمانی فاقد این رشتهها برخوردار هستند. برای تشریح بهتر این محصول، میتوان فایبر سمنت برد را به بتن آرمه تشبیه کرد. پنلهای فایبر سمنت برد با دارا بودن ظاهر، رنگ و بافت گوناگون، کاربرد وسیعی در نمای خشک ساختمانهای مدرن دارند.
میزان استحکام صفحات فایبر سمنت برد، علاوهبر ضخامت، به دو عامل بستگی دارد. عامل اول میزان ریزدانگی یا درشت دانگی مصالح به کار رفته (سیمان و سیلیس) در ساخت آن و دوم، میزان و محل رشتههای فیبری طبیعی یا مصنوعی به کار رفته در آن. این رشتهها میتوانند فقط در دو سطح خارجی این صفحات استفاده شده یا در بافت آن نیز به کار رفته باشند. در صورتی که در هنگام ساخت صفحات سمنت برد، از مصالح ریز دانه، با الیاف داخلی متراکم استفاده شده باشد، قطعات فایبر سمنت برد حاصله از بالاترین میزان استحکام برخوردار خواهند بود. همچنین رنگ و جنس مواد مصرفی و قالب به کار رفته در فرآیند ساخت صفحات فایبر سمنت برد، تنوع بالایی به این محصول بخشیده و آن را به یکی از مهمترین مصالح به کار رفته در نمای خشک ساختمانهای مدرن تبدیل نموده است.
