سازه ساختمانی بخشی از بناست که وظیفه تحمل بار و وزن بنا را بر عهده دارد. در مقام مقایسه، میتوان سازه ساختمانی را به اسکلت بدن انسان تشبیه نمود. سازه ساختمانی از اجزای مختلفی مانند: تیرهای اصلی و فرعی و ستونهای مختلف تشکیل شده است که بار مصالح ساختمان را، به فونداسیون و از آن طریق به زمین منتقل مینماید و موجب پایداری ساختمان میشود. ساخت سازه ساختمان، یکی از مهمترین بخشهای سفت کاری است. با استفاده از روشهای مختلف و به شکلهای گوناگون میتوان سازه ساختمانی را بنا نمود.
انواع سازه ساختمانی کدام است؟
سازه ساختمانی انواع و اقسامی دارد. در یک دسته بندی کلی میتوان انواع سازه ساختمانی را به دو دسته تقسیم نمود. این دو دسته عبارتند از:
- سازه ساختمانی سنتی
- سازه ساختمانی صنعتی
سازههای ساختمانی سنتی، گروهی از سازههایی متداول در شهرهای کوچک یا روستاها هستند که با استفاده از مصالح بوم آورد و برای ساخت بناهای با ارتفاع کم، نهایتاً تا دو طبقه و با مساحت سقف و کف پایین، استفاده میشوند. میتوان از انواع آجر، خشت، کاهگل و چوب برای احداث سازه سنتی استفاده کرد. ساخت این نوع سازه در سالهای اخیر، عملاً منسوخ شده است. مزیت این نوع سازه قیمت پایین و سهولت اجرای آن است و در مقابل، غیر استاندارد بودن و ساخت غیر اصولی، عدم مقاومت در برابر زلزله، فرسایش سریع و … از معایب ساختمان سازی با این محصولات است.
اما در دسته سازههای ساختمانی صنعتی و نوین میتوان به سه دسته اصلی اشاره نمود:
سازه ساختمانی بتنی
متداولترین نوع سازههای ساختمانی است که از ترکیب سیمان با انواع گرانول سنگ طبیعی یا مصنوعی با اندازههای مختلف، با درجه گرانروی متفاوت به منظور استفاده در طرحهای مختلف تهیه میشود.
سازه ساختمانی فولادی
برای ساخت سازهها با سرعت بالا و در مواردی که قصد استفاده حداکثری از زمین را داریم توصیه میشود.
سازه ساختمانی صنعتی با سایر مصالح جدید و با طراحی نوآورانه
از انواع این سازهها میتوان به سازه ال اس اف LSF اشاره کرد که با استفاده از قطعات استاندارد و پیش ساخته فولاد سبک میتوان سازههای تا 5 طبقه را طراحی کرد و ساخت. این سازههای سبک با استفاده از از انواع پیچ و مهره و اتصالات استاندارد به یکدیگر متصل شده و در برابر زلزله مقاومت خوبی از خود نشان میدهند. نکته قابل توجه در هنگام استفاده از سازههای سبک، امکان تکمیل آنها با استفاده از سایر مصالح کاربردی و نوین مانند سمنت برد است.
هر کدام از این سازهها مزایا و معایبی دارند که در ادامه به بررسی آن میپردازیم.
مزایا و معایب انواع سازه ساختمانی چیست ؟
سازه ساختمانی بتنی یکی از متداولترین انواع سازه ساختمانی در ایران و جهان است. قیمت پایینتر نسبت به سازه فولادی، مقاومت بالا در برابر زلزله و آتش سوزی، امکان قالب گیری در ابعاد و اشکال گوناگون و … از مزایای سازه بتنی است. ایرادی که مهندسین بر سازه بتنی وارد میدارند، اشغال حجم زیاد از مساحت مفید زمین است. همچنین، قالب گیری و بتن ریزی سازه بتنی، نسبت به احداث سازه فولادی زمان بیشتری میطلبد.
سازه فولادی نیز بعد از سازه بتنی، دومین فراوانی را در میان سازه ساختمانی به خود اختصاص داده است. مزیت استفاده از فولاد به عنوان مصالح اصلی برای ساخت سازه ساختمانی، سرعت در اجرا، استفاده بهینه از زمین و امکان ساخت قطعات پیش ساخته برای ساختمانهای خاص میباشد. ایراد بزرگی که به سازه فولادی وارد است، عدم مقاومت بالا در برابر آتش سوزی است. برای رفع این نقیصه، روی قطعات فولادی سازه را بعد از اتصال به یکدیگر و قبل از اتمام سفت کاری، با مواد عایق میپوشانند.
گروه سوم سازههای ساختمانی، سازههای نوین هستند که با استفاده از مصالح نوآورانه و با تکنولوژی بالا، مانند فایبر گلاس، ورق سیمانی یا همان سمنت برد، آلیاژ های سبک فلزی و … ساخته میشوند. این گروه از مصالح، برای ساخت سازهای سبک، دارای فرمهای متنوع و نوآورانه، سازههای نمایشگاهی، سازههای دارای کنسولهای الحاقی و ارگانیک و … استفاده میشود. در واقع تولید و گسترش این دسته از مصالح نوین برای تولید سازههای ساختمانی جدید، در پاسخ به بلند پروازیهای معماران و مهندسان سازه، جهت ایجاد بنا های نوآوری بوده است.
سمنت برد متریال قابل اجرا برای انواع سازه ساختمانی
از سمنت برد میتوان در انواع سازه ساختمانی استفاده نمود. کاربرد عمده سمنت برد برای ساخت سازههای سبک و تکمیل سازههای فلزی یا چوبی سبک مانند اضافه اشکوب است. همچنین میتوان سمنت برد را برای ساخت نما، بعد از تکمیل مرحله سفت کاری به کار برد. از جمله مزایای بکارگیری سمنت برد و فایبر سمنت برد در سازه ساختمانی میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
وزن نسبتا پایین صفحات سمنت برد در عین مقاومت فیزیکی بالا
مقاومت بالای سمنت برد در برابر رطوبت، فرسایش و خوردگی که استفاده ار این متریال کاربردی را در اقلیم مرطوب کشور مانند مناطق شمالی و نواحی مرطوب ساختمان مانند: سرویس بهداشتی، حمام، محوطه بیرونی ساختمان و… توجیه میکند.
سمنت برد نوعی مصالح ساختمانی خشک محسوب شده و برای نصب آن نیاز به مصالح اضافی مانند ملات و … نیست. به راحتی میتوان صفحات سمنت برد و فایبر سمنت برد را در مقاط مختلف ساختمان، به خصوص در نماهای مرتفع، با استفاده از پیچ و مهره و … نصب نمود.
سمنت برد علاوهبر انواع ساده آن، در مدلهای طرحدار و در رنگهای متنوع تولید میشود. به همین علت میتوان در نماسازی محوطه بیرونی، سایدینگ، بخشهای داخلی ساختمان، سازههای الحاقی به بنا در پشت بام مانند: آلاچیق و تجهیز روف گاردن و … از آن استفاده نمود.
در پایان لازم است به این نکته اشاره نمود که انتخاب نوع سازه با توجه به تعداد طبقات، ویژگیهای سایت بنا، میزان هزینه برآورد شده برای پروژه، زمان انجام پروژه، طرح و ساختار بنا و … متفاوت است. گاهی اوقات میتوان انواع سیستمهای سازهای را با هم ترکیب نمود و یک سیستم سازهای ترکیبی (کامپوزیت) بوجود آورد. نمونه متداول سازه کامپوزیت، بتن آرمه است که از ترکیب بتن با میلگرد، به اشکال گوناگون در ستون و سقف بنا به کار گرفته میشود.
