وقتی مردم یک ساختمان را میبینند، از همان ابتدا به نمای آن دقت میکنند، پس نمای ساختمانی خیلی مهم است. با این وجود، نما فقط یک ظاهر زیبا نیست، بلکه یک معیار مهم از یک ساختمان موفق است که زیبایی و عملکرد آن را نشان میدهد. در ترکیب با سقف و سایر سیستمهای ساختمان، یک رابط مهم برای موفقیت عملکرد کلی ساختمان است. با توجه به اهمیت نمای ساختمان و مراحل طراحی و اجرای نمای ساختمان اکنون میخواهیم در این مورد بیشتر صحبت کنیم.
برنامهریزی و طراحی نمای ساختمان
همانطور که میدانیم انتخاب نوع نما یکی از مهمترین تصمیمات در طراحی نمای ساختمان است که هر معمار باید با دقت انجام دهد. موارد زیادی از جمله سبک معماری، رنگ، مواد مورد استفاده، نورپردازی و محوطهسازی وجود دارند که باید هنگام مراحل طراحی و اجرای نما ساختمان به آن توجه کرد. نکته اصلی ایجاد تعادل بین بخشهای مختلف ساختمان است. مراحل طراحی و اجرای نمای ساختمان به شرح زیر است:
انتخاب سبک معماری:
ممکن است از خود بپرسید برای ساختمان نمای مدرن بهتر است یا کلاسیک؟ در ابتدا باید ویژگیهای اصلی سبکهای مختلف معماری را بشناسید. کجا باید از سبک معماری مدرن استفاده کنید و کجا کلاسیک؟ و گاهی ممکن است از هر دو سبک به صورت ترکیبی استفاده کنید. سبک معماری در طراحی نما باید در برگیرنده روشهای جدید طراحی، نوع ساختمان و هویت شهر باشد. قطعا نمای ساختمان اداری با مسکونی متفاوت است، زیرا یکی فضای کاری است و دیگری فضایی خصوصی برای زندگی، این مورد دربار فضاهای تجاری، ورزشی، تفریحی و غیره نیز صدق میکند.
انتخاب رنگ مناسب:
انتخاب رنگ باید شامل رنگ زمینه غالب، رنگ تأکیدی و رنگ مناسب برای قاب پنجرهها و دربها باشد. میتوانید یک ترکیب مناسب از رنگها را ایجاد کنید، مثلاً رنگ سفید را با رنگ چوب تیره مخلوط کنید. از رنگهای شاد به عنوان رنگ غالب استفاده نکنید و میتوانید از آنها را به عنوان رنگ تأکیدی استفاده کنید.
در انتخاب رنگ به بافتهای طبیعی مواد مانند چوب، سنگ و آجر دقت کنید. نما سنگی به رنگهای خنثی و نمای آجری به رنگهای گرم و خنثی نیاز دارد. اگر نمای ساختمان یک مرکز مخابرات طراحی میکنید، انتخاب رنگهای گرم مانند قرمز و زرد در جزئیات نما بسیار هوشمندانه خواهند بود.
3. استفاده از نور پردازی:
نورپردازی نمای ساختمان را کامل میکند و عناصر مهم طراحی را در شب نشان میدهد. نورپردازی زیبایی و عناصر مهم طراحی نما را برجسته میکند تا ناظران بتوانند ساختمان را تشخیص بدهند. همچنین باید به میزان، شدت و محل نورپردازی دقت کنید. نورپردازی نباید باعث پنهان شدن عناصر اصلی نما شود، به عنوان مثال، شدت روشنایی به قدری باشد که عناصر معماری به خوبی قابل دیدن نباشد و بیشتر نور توجه مخاطب را جلب میکند. باید تعادلی بین نور و تاریکی جهت برجسته کردن عناصر معماری ایجاد شود.
انتخاب مصالح و اجزا
از آن جایی که، نمای ساختمان نشاندهنده کیفیت سایر اجزا است، انتخاب مصالح و اجزای مناسب برای نمای ساختمان بسیار مهم است. در گذشته سنگ، آجر و سیمان از مصالح بسیار پر کاربرد در نمای ساختمان بودند. اما با گذشت زمان و توسعه تکنولوژی انواع مصالح نمای ساختمان طراحی و تولید شده است.
هنگام انتخاب مصالح و اجزای ساختمان شاید با این سؤال مواجه شوید که برای نمای ساختمان سنگ بهتر است یا سرامیک؟
باید بدانید که طراحی نما با استفاده از مصالح مختلفی انجام میشود. انتخاب مصالح مناسب بر مبنای سلیقه نیست و بر اساس فاکتورهای مختلفی انجام میشود. مثلاٌ میتوان به زیبایی، نوع بنا (مسکونی، تجاری و اداری)، هزینه، شرایط آب و هوایی و موقعیت جغرافیایی اشاره کرد. در اینجا به تعدادی از مصالح و اجزای مورد استفاده در نمای ساختمان اشاره میکنیم:
- آجر: یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین مصالح مورد استفاده در طراحی نمای ساختمانها است. شکل ظاهری این مصالح از گذشته تا به حال تغییر کرده است. آجرهای قدیمی زرد رنگ، یک اندازه و پهن هستند. در حالی که، آجرهای جدید در اندازه و رنگهای مختلف تولید میشوند.
- سنگ: تنوع فوقالعاده سنگها از لحاظ جنس، رنگ و بافت سنگها باعث شده که نماهای سنگی از انواع پرکاربرد باشند. علاوه بر این، دوام و مقاومت بسیار بالا در برابر تغییرات جوی، سایش، ضربه، مواد اسیدی و قلیایی از دیگر ویژگیهای سنگهای ساختمانی است.
- شیشه: انواع شیشه در نمای ساختمان یک گزینه بسیار مناسب است. پنلهای شیشهای بر حسب ویژگیهای مختلف، قیمتهای متفاوتی دارند. در صورتی که بخواهید از شیشه در سطح وسیعی از نما استفاده کنید، باید به مواردی از قبیل عایق بودن، مقاومت در برابر ضربه و همچنین جلوگیری از عبور اشعههای مضر آفتاب توجه داشته باشد.
- سرامیک: سرامیک به دلیل مقاومت بالا یکی از مصالح پرکاربرد در ایران است. همچنین از مزایای این نما میتوان به عایق بودن در برابر رطوبت و حرارت، مقاومت در برابر ضربه، مقاومت در برابر یخ زدگی و تنوع در طرح و رنگ نیز اشاره کرد.
- سمنت برد نما: سمنت برد نما ترکیبی از سیمان و الیاف تقویتکننده است، که به شکل ورقههایی با ضخامتهای متفاوت شکل میگیرد و معمولاً به عنوان تخته پشتی کاشی استفاده میشود. از این نما برای پوشش کف و دیوار و مقاومت در برابر آب و آتش استفاده میشود. از آن جایی که، در مجموعههای تولیدکننده این نوع نما با کنترل کیفیت محصولات، هزینههای تولید و اجرا کاهش مییابد و به همین دلیل مبلغی که خریدار یک ساختمان به هنگام خرید باید بپردازد ناخودآگاه کمتر میشود این نما از نظر اقتصادی نیز به صرفه است.
نظارت بر اجرای نمای ساختمان </strong>
نظارت بر اجرای نمای ساختمان به معنای کنترل فرآیند اجرایی و اجرای درست نمای ساختمان است. این فرآیند شامل بررسی و تأیید طرحها، مواد و روشهای به کار برده شده در نصب نما، اطمینان از رعایت استانداردها و قوانین ساختمانی، برقراری ایمنی در محل کار و کنترل کیفیت اجزاء نهایی نما میباشد.
سخن پایانی
میدانیم که نما به عنوان لباس ساختمان شناخته میشود. با این وجود، طبیعی است که زیبایی و کیفیت بالای آن نظر هر بینندهای را جلب کند و ارزش ساختمان را نیز افزایش دهد. طراحی و اجرای نمای ساختمان که تقریباً شامل 20 درصد از هزینه کلی ساخت و ساز است، یکی از معیارهای پر خطر در نشان دادن ساختمان موفق است. در این مطلب سعی کردیم تمام موارد مهم در رابطه با طراحی و اجرای ساختمان را بررسی کنیم.
