این روزها بیشتر افراد به ساختمان و نمای بیرونی و حتی داخلی آن اهمیت ویژهای میدهند. تمیز کردن نمای ساختمان نیز یکی از مواردیست که در ظاهر زیبای آن تاثیر بسزایی دارد. اما کدام روشهای تمیز کردن به اندازه کافی قوی هستند که میتوانند آلودگی و لکه را پاک کنند، در حالی که از ایمنی کافی برای محافظت از قسمتهای ظریف ساختمان برخوردار هستند؟ آیا میتوانیم از روشهای یکسان در کل نما استفاده کنیم یا اینکه آجرها به طور متفاوتی از سنگ و سایر قسمتهای خارجی تمیز میشوند؟
حق با شماست که نگران انتخاب روشهای تمیزکاری صحیح ساختمان خود هستید، زیرا رفتار نادرست میتواند برروی ساختمان اثر بگذارد و به عناصر ظریف آن آسیب دائمی برساند. انواع مختلف نما با متریالهای متفاوت قطعا به انواع روشهای مختلفی برای تمیز کاری نیاز دارد، اما حتی روش صحیح نظافت نیز در صورت عدم اجرای صحیح آسیب میبیند. به همین ترتیب، آلودگی مانند دوده به پاک کنندههای متفاوتی نسبت به لکههای روغن یا خراشیدگی نیاز دارند. به عنوان یک قاعده کلی، در صورت امکان باید به روشی ملایم این کار انجام شود. در صورت نیاز به تمیزکاری قوی تر، بهتر است این کار با احتیاط انجام شود. برای آشنایی با روشهای تمیز کاری نما با ویسمنت همراه باشید.
نظافت نما چیست؟
به طور خلاصه، تمیز کردن نما روشی است که باعث میشود نمای بیرونی ساختمان از خاک، آلودگی، لکهها و دودها پاک شود. نما معمولاً به قسمت جلوی ساختمانی که ورودی در آن قرار دارد، اشاره دارد. برخی از مشهورترین مصالح مورد استفاده در نمای ساختمان شامل: شیشه، سنگ و چوب سمنت برد یا ورق سیمانی، انواع کامپوزیت و … است. اگرچه برخی از خصوصیات ممکن است نماهای ساخته شده از فلزات مانند فولاد ضد زنگ یا آلومینیوم داشته باشند.
دلایل مختلفی وجود دارد که باعث میشود نمای ساختمان کثیف به نظر برسد. به عنوان مثال: با گذشت زمان آلایندههای هوا باعث آلودگی نما خواهد شد. این ترکیب میتواند منجر به محو شدن رنگ نما شود که در نمای کلی ساختمان تأثیر میگذارد. اما گاهی با انتخاب متریال مناسب برای نمای ساختمان همچون محصولات سمنت برد، دیگر نیازی به نظافت یا تمیز کاری نما پس از گذشت سالها نخواهد بود.
روش تمیز کردن نما به موادی که از آن ساخته شده بستگی خواهد داشت. تجهیزات و محلولهای استفاده شده مخصوص نوع مواد خواهد بود تا اطمینان حاصل شود که در طی فرآیند تمیز کردن آسیبی وارد نمیشود. موقعیت و عملکرد ساختمان نیز میتواند دقیقاً نحوه پاکسازی نما را تعیین کند.
چرا تمیز کاری نما اهمیت دارد؟
به زبان ساده، یک ساختمان تمیز و جذاب از نظر زیبایی بسیار خوشایندتر از یک ساختمان کثیف است. نمیتوان انکار کرد که نمای با ظاهری تازه یک حس دوستانهتر و مهماننوازتر دارد که به زیبایی ساختمان و محل کار شما کمک میکند. بنابراین، اگر میخواهید رهگذران و کسانی که ممکن است وارد محل کار شما شوند را تحت تأثیر قرار دهید، اطمینان حاصل کنید که نمای ساختمان شما در یک وضعیت عالی و عاری از آلودگی، لکهها و زشتیها حفظ شده است. برای مثال فایبر سمنت برد نما یا سایدینگ سمنت برد به دلیل تولید از سیمان ظاهری متفاوت دارد که آلودگی را نشان نخواهد داد.
سه روش اصلی برای تمیز کردن نما وجود دارد: فشار آب، محصولات شیمیایی و ساینده. با این حال، روش ساینده مانند: شن، ماسه و سنباده زدن توصیه نمیشود، زیرا مواد سطح را همراه با خاک و رنگ از بین میبرد و بنابراین به نما آسیب میرساند. این باعث میشود آب و محصولات شیمیایی در مقایسه با ساینده بیخطر باشند. اما فقط در صورت استفاده صحیح روی مواد و سطوحی که برای آنها در نظر گرفته شده است.
تمیز کاری نما با آب
این روش مناسب بیشتر نماها با متریالهای متفاوت خصوصا نمای خشک است. سه نوع روش تمیز کردن نما بر پایه آب وجود دارد: شستشوی تحت فشار، خیساندن و شستشوی بخار یا فشار گرم. روشهای مبتنی بر آب که به درستی اعمال میشوند، کمترین تهاجم در نظافت نما و یک روش محافظه کارانه برای شروع کار است، به ویژه هنگام برخورد با خاک و آلودگی معمول.
متداولترین روش مبتنی بر آب، شستشوی تحت فشار است که در آن یک اسپری فشار کم تا متوسط بر روی سطح ساختمان اعمال میشود. فشار آب معمولاً کم شروع میشود و در صورت لزوم افزایش مییابد و به دنبال آن مسواک زدن با برس طبیعی یا مصنوعی برای مناطق با آلودگی بیشتر دقیق انجام میشود.
گاهی اوقات یک شوینده غیر یونی ساخته شده از ترکیبات آلی مصنوعی به آب اضافه میشود تا آلودگیهای پایه روغن را از روی سطوح پاک کند. هنگام تمیز کردن بر پایه آب نباید از صابون و سایر مواد شوینده خانگی استفاده شود، زیرا میتواند بقایای قابل مشاهدهای برروی نما برجای بگذارد.
خیساندن شامل پاشش یا مه پاشیدن سطح نما برای مدت زمان طولانی، معمولاً تا چند روز در یک زمان، برای سست شدن تجمعات سنگین دوده و آلودگی، به ویژه در قسمتهایی از ساختمان که در معرض باران نیستند. خیساندن، همراه با فشار آب و به دنبال آن شستشوی نهایی با آب، به برنامههای مکرر نیاز دارد که ممکن است چندین هفته طول بکشد. اما چون روشی نرم است، برای نما کلاسیک یا تاریخی ایدهآل است.
روش سوم، تمیز کردن بخار یا فشار گرم است که اغلب استفاده نمیشود، اما میتواند در از بین بردن رسوبات جمع شده خاک و گیاهان مانند پیچک موثر باشد. همچنین این گزینه برای تمیز کردن سنگی است که به اسیدهای مورد استفاده در برخی از پاک کنندههای شیمیایی حساس است.
عوامل شیمیایی در تمیز کاری نما
پاک کنندههای شیمیایی در از بین بردن آلودگی موثر هستند و بر خلاف روش مبتنی بر آب، میتوان از آنها برای از بین بردن رنگها، پوششها، لکههای فلزی و دیوارنویسیها نیز استفاده کرد. پاک کنندههای مبتنی بر اسید برروی آجرهای لعابدار و سفال، سنگ چدن، بتن، گرانیت و بیشتر ماسه سنگها موثر هستند. پاک کنندههای قلیایی بهتر است در سنگ نماهای حساس به اسید مانند: سنگ آهک، سنگ مرمر، گرانیت صیقلی و ماسه سنگهای آهکی استفاده شوند. هر دو نوع پاک کنندههای شیمیایی روی سطح مرطوب اسپری یا مسواک زده میشوند و برای مدت زمان مشخصی میمانند که بسته به ماده شوینده خاص متفاوت است، معمولاً مدت زمان قلیایی بیشتر از پاک کنندههای اسیدی است.
آماده شدن برای تمیز کاری نما
قبل از شروع یک برنامه تمیزکاری نما، شناسایی انواع نما ساختمان و انتخاب مناسبترین روش تمیز کردن برای هر نوع مهم است. تشخیص بین انواع مختلف نما از اهمیت ویژهای برخوردار است. بعنوان مثال بعضی از سنگهای آهکی میتوانند مانند ماسه سنگ باشند و آنچه به نظر میرسد سنگ طبیعی است که میتواند ریختهگری یا بتن باشد. بهعلاوه، بعضی از آجرها ممکن است حاوی ناخالصیهایی مانند ذرات آهن باشند که ممکن است با برخی مواد شوینده واکنش نشان دهند و در نتیجه لکه ایجاد کنند.
انتخاب نوع نامناسب روش تمیز کردن میتواند صدمات جبران ناپذیری به مصالح ساختمانی وارد کند، بنابراین در صورت تردید، بهتر است در مورد نما با یک فرد حرفهای و محافظه کار مشورت کنید.
همچنین بخاطر داشته باشید که برخی از مواد شیمیایی و حتی آب که برای نما سنگی ایمن هستند، میتوانند باعث خوردگی یا آسیب سایر عناصر ساختمان مانند: عناصر تزئینی فلزی، شیشه، ارسیهای پنجرههای چوبی، توری های پنجره آهنی و … شوند. تمام قسمتهای ساختمان که مشمول نظافت نیستند، اما در معرض آسیب هستند باید پوشیده شده یا در غیر این صورت محافظت شوند.
تمیز کاری نما بهتر است در هوای گرم و پس از اتمام تعمیرات خارجی انجام شود
اگر ساختمان شما در حال برنامهریزی برای یک بازسازی بزرگ خارجی است، هیئت مدیره باید قبل از تمیز کردن نما منتظر بماند تا این کار به پایان برسد. آب حاصل از اسپری و شلنگ میتواند از طریق آجرهای ترک خورده یا از بین رفته و اتصالات خراب شده ملات وارد ساختمان شود و در نهایت زنگ زدگی تکیهگاههای فولادی و فلزی پارتیشنبندی شود. با این حال، اگر ساختمان عمدتا از وضعیت مطلوبی برخوردار باشد، شستشوی آب در نمای ساختمان میتواند باعث ایجاد ترکهایی در خط مو و سایر نقصهای کوچک شود، همچنین باعث از بین بردن ملات شل از مفاصل شده و جهتدهی آن را آسانتر میکند.
بهتر است برای نظافت نمای ساختمان خود طوری برنامهریزی کنید که در هوای گرم انجام شود. تمیز کردن بر پایه آب نباید در دمای زیر 45 درجه فارنهایت انجام شود، زیرا ممکن است متعاقب آن آب محبوس در شکافها و اتصالات منجمد شود و منجر به ریختن و ترک خوردن بیشتر شود. عوامل تمیز کننده شیمیایی در دمای 50 درجه یا گرمتر نیز بهتر کار میکنند. خشک شدن دیوار ممکن است یک هفته یا بیشتر طول بکشد، بنابراین بهتر است برای تمیز کردن برنامهریزی کنید.
شناخت متریال نما قبل از تمیز کاری
قبل از شروع تمیزکاری کامل در نماها، اکیداً توصیه میشود که روش تمیز کردن ابتدا روی قسمتی از ساختمان آزمایش شود. ابتدا با بخش کوچکی، تقریباً کمتر از یک متر مربع، ابتدا خفیفترین روش را امتحان کنید و در صورت لزوم روشهای تدریجی قویتری آزمایش کنید. برای مثال سایدینگ که یکی از نماهای اصلی در کشورهای پیشرفته به شمار میآید در کمترین زمان ممکن توسط آب و بدون هیچ آسیبی تمیز میشود.
غلظتهای زیادی از عوامل شیمیایی متفاوت است و تا یافتن مخلوط مناسب میتوان آنها را رقیق کرد. مدت زمانی که پاک کننده شیمیایی روی سطح باقی میماند نیز بسته به شدت آلودگی یا لکهها قابل تنظیم است. با این حال، هنگام آزمایش با عوامل شیمیایی باید دقت شود. به عنوان مثال، ترک برخی از عوامل پایه اسید کلریدریک روی نما یا شستشوی ناکافی آنها از سطح، میتواند بقایای مایل به سفید را ایجاد کند. پیمانکار نظافت باید در همه موارد از دستورالعملهای سازنده پیروی کند و در صورت هر گونه سوال با نماینده فنی محصول تماس بگیرد.
روشهای مبتنی بر آب نباید به طور خودکار در مناطق به خصوص کثیف یا آلوده با فشار خیلی بالا اعمال شود. آب میتواند به شل شدن خاک و شن و ماسه کمک کند. همچنین اجازه میدهد از یک پاک کننده شیمیایی ملایمتر برای این منظور استفاده نمایید.
فشار آب زیاد در تمیز کاری نما
در یک تلاش اشتباه برای تمیز کردن سریع و دقیق نما، برخی از پیمانکاران با فشار بسیار زیاد آب را باز میکنند یا غلظت پاک کننده شیمیایی را بیش از حد توصیه شده افزایش میدهند. استفاده از یک جت خیلی محکم یا یک تمیز کننده خیلی قوی میتواند ساینده باشد و به راحتی شیشه، سنگ مرمر، ماسه سنگ و سایر سنگهای نرم و همچنین برخی انواع آجر را تخریب کند.
نزدیک نگه داشتن نازل اپلیکاتور اسپری نیز میتواند به نما آسیب برساند و عناصر تزئینی ظریف را از بین ببرد. اگر دانههای سنگ یا ماسه در آب تمیز کننده تخلیه یافت شود، این نشانه آن است که فشار آب خیلی زیاد است یا نازل خیلی نزدیک نگه داشته شده است.
با توجه به قدمت ساختمان، یک ظاهر بکر به همان اندازه ممکن است قابل دستیابی یا مطلوب نباشد. بسیاری از نواحی مختلف نما به احتمال زیاد در زمانهای مختلف تعمیر یا تعویض شدهاند، بنابراین دستیابی به درجه براقیت یکسان در انواع مختلف ممکن نیست. با تجزیه و تحلیل دقیق عناصر خارجی ساختمان و نیازهای ویژه هر یک، برنامه تمیز کردن ایمن و موثر میتواند ظاهر ساختمان را با حفظ شخصیت آن تازه کند.
